طرح فرش ماشینی و انواع آن

خواه فرش منزل و یا محل کار شما ماشینی باشد و خواه دستبافت می تواند به سادگی فضای سرد و دلگیر را با رنگ های گرم و طرح های جذاب روح و گرما ببخشد. همچنین طرح های اصیل و کلاسیک ایرانی می توانند اصالت را برای منزل شما به ارمغان بیاورند.

با این حال به یاد داشته باشید که در گذر زمان و افزایش تقاضای خریداران، همچنین پیشرفت هایی که در بخش های صنعتی مخصوصا ماشین آلات بافندگی رخ داد و افزایش روز افزون فرش های دستبافت موجب شد تا افراد تمایل بیشتری به خرید فرش های ماشینی داشته باشند.

 

انواع طرح فرش ماشینی

طرح فرش کلاسیک ایرانی دارای شهرت جهانی است. این فرش ها دارای دو خصوصیت اصلی هستند اول هنر دست بافندگان ایرانی است که کمتر در جهان چنین هنرمندانی یافت می شوند و دوم طراحی نقشه فرش ایرانی که موجب می شود این هنر زبانزده جهانیان باشد.

در سال های دور طراحی فرش، هنری ذهنی و ذوقی بود، به همین دلیل بسیار اتفاق می افتاد که بافندگان  بدون هیچ فکر و برنامه از پیش تعیین شده ای این نقشه ها را طراحی می کردند. یکی از هنرمندان معروفی که در گذشته به صورت ذهنی نقشه فرش را طراحی می کرد خانم افسری کاشانی بود که بدون نقشه مشغول به بافتن قالی بود.

 

نقشه فرش در گذر زمان

اما با پیشرفت علم و درآمیختن تکنولوژی با هنر طراحی، قالیبافی دیگر هنری محدود به دار قالی نماند و ماشین آلات با ظرافت و سرعت بیشتر از بافندگان انسانی فرش تولید کرده که در بازار به فرش ماشینی شهرت یافتند.

فرش ماشینی برای آنکه بتواند با رقیب سرسخت خود یعنی فرش دستبافت رقابت نماید لازم است تا ویژگی خاصی را به خریداران ارائه نماید تا برتر خود را به محصولی قبلی نشان دهد و آن ظرافت کم نظیر فرش ماشینی بود.

تکنولوژی روز دنیا و پیشرفته ترین ماشین آلات بار دیگر توانست تا محصولی را تولید نماید که ظرافتی شبیه فرش های دستبافت داشته باشد. اما گام مهم دیگری که نیاز بود برداشته شود تا فرش ماشینی تفاوتی با فرش دستبافت نداشته باشد نقشه آن بود، به همین دلیل طراحان به کمک آمدند تا زیبایی را خلق کنند.

طرح شاه عباسی

فرش با نقشه شاه عباسی به سبکی اطلاق می شود که در دوران سلسله صفوی به ویژه در دوران حکومت شاه عباس اول به وجود آمد. از ویژگی های این نقشه می توان به گلهای پیچیده که غالبا از گل نیلوفر آبی که نماد خلقت هستی می باشد الهام گرفته شده بود اشاره کرد که با طرح باغ های طبیعی ایران که نمادی از بهشت است تکمیل میشد.

لازم به ذکر است که تا قبل از دوران حکومت صفویه و فرش هایی که در این دوران بافته میشد این طرح ها عمدتا با نقوش هندسی طراحی میشد. نقشه های فرش در این دوران تحت تاثیر باغ های طبیعی طراحی میشد به این معنا که در نقشه آنها از عناصری همچون جوی آب، درخت و حیوانات استفاده میشد که می توانست منظره یک باغ را در ذهن بیننده ایجاد نماید.

تاثیر دوران صفوی بر صنعت فرش

هنر قالی بافی در دوران صفویه تحت حمایت مستقیم دولت بود یعنی در آن زمان کارگاه های سلطنتی اقدام به تولید فرش های با کیفیت می کردند و به علت کیفیت بالایی که این محصولات برخوردار بودند به سایر نقاط جهان ارسال و فروخته میشدند.

لازم به ذکر است که از این دوران به عنوان عصر طلایی هنر تولید فرش یاد می شود زیرا در این دوران نقشه و فرش های بسیار با کیفیتی تولید شد که تا به امروز در اختیار موزه ها قرار دارد.

طرح لچک ترنج

طرح ترنج (پایزه و گوشه) یکی از معروف ترین نقوش کلاسیک در فرش های ایرانی است که خاستگاه آن به قرن نه شمسی باز می گردد. از این طرح ابتدا در تذهیب کتب و صحافی استفاده میشد اما آرام آرام توانست جایگاه خود را در طرح فرش بدست آورد و به نقشه اصلی فرش ایرانی تبدیل شد.

طرح ترنج دارای یک پایزه با ابعاد کوچک، متوسط و گاه بزرگ در میانه فرش بوده و لچک هایی در چهار گوشه فرش طراحی شده است. پایزه میانی نمادی از خورشید یا یک مرکز معنوی بوده و لچک ها نیز نشانگر یکی از چهار فصل می باشد.

از این طرح برای اولین بار در دوران تیموریان رونمایی شد اما در دوران صفویه به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت و در نقشه های فرش ایرانی به رسمیت شناخته شد. به یاد داشته باشید که ساختار متقارن طرح ها نشان دهنده نظم و هماهنگی در فرهنگ ایرانی را به تصویر می کشد.

نکته مهمی که باید در مورد این طرح به یاد داشته باشید این است که طرح فرش لچک ترنج بر اساس منطقه جغرافیایی شکل متفاوتی به خود می گیرد و به عنوان مثال فرش تبریز، کاشان و هریس هر کدام با شکل خاص خود شناخته می شوند.

طرح اسلیمی

فرش با طرح اسلیمی یا همان اسلامی به فرش هایی اشاره دارد که با طرح های پیچیده  و استفاده از رنگ های گرم خود شناخته شده هستند. این طرح ها با هنر اسلامی در هم تنیده شده اند و و با ظهور اسلام در ایران به سرعت استفاده از آنها در فضاهای مذهبی ضروری دانسته شد و با پیشرفت اسلام در کشورهای مختلف این طرح ها نیز تکامل یافتند.

سیر تکامل فرش اسلیمی

فرش های اسلیمی منعکس کننده تاثیرات دینی و فرهنگی در دوره های مختلف است. ابتدایی ترین فرش ها دارای الگوهای هندسی بودند اما به مرور زمان این طرح ها شامل نقوش معماری اسلامی نیز شدند. یکی از معروف ترین کفپوش ها با طرح اسلیمی، فرش هایی است که دارای یک محراب است که نشان دهنده جهت قبله می باشد.

این فرش ها در قرن چهاردهم میلادی در اروپا بسیار محبوب شد و در نقاشی ها به عنوان نمادی از جایگاه به تصویر کشیده شد. اما در دوران مدرن این نقشه ها دچار تغییر و تحول شده و شامل شاخه های دورانی در میان برگ ها می باشد که در زمینه فرش به کررات مورد استفاده قرار می گیرد.

فرش طرح افشان

یکی از طرح‌هایی که لازم است به صورت 1000 و یا 1200 شانه بافته شود، طرح فرش ماشینی افشان است که جزء پرفروش‌ترین طرح فرش ماشینی در ایران ‌است. البته علت آن نیز به طرح فرش برمی‌گردد که تنوع زیادی داشته و برای منازل با ابعاد کوچک بهترین انتخاب است.

طرح های افشان فاقد لچک و ترنج می باشند و به نظر می رسد که طراح با شروع از گوشه فرش و بدون قطع حرکت دست اقدام به طراحی است کفپوش نموده است. در صورتی که از رنگ های روشن برای رنگ زمینه این فرش استفاده شود موجب می شود فضای شما بزرگتر به نظر برسد.

اما دلیل اصلی استفاده و استقبال از این طرح، تمرکز زدایی از میانه فرش است به گونه ای که به سادگی می توان این فرش را با هر سبک و سلیقه ای تزیین نمود.

طرح بته جقه

خانه‌هایی که طرح دکوراسیون آن مینیمال بوده و از مبلمان ساده استفاده می‌کنند، برای ست کردن فرش و مبلمان از فرش با طرح بته جقه استفاده می گردد.

 طرح بته جقه طرحی ایرانی و اصیل است، که در آن از یک درخت سرو خمیده الگو گرفته و نماد فروتنی و خشوع در میان ایرانیان است.

فرش با طرح واگیره

این طرح فرش ماشینی به نوعی تکرار یک گل یا یک تقش در تمام ردیف طولی و عرضی فرش است که کنار هم قرار می‌گیرد. در طرح واگیرها معمولا یک خط در کل فرش چرخ میحورد و زمینه به یک رنگ خاص دیده می‌شود و گلها به رنگ دیگر است. طرح واگیرهای فرش ماشینی به نام بندبندی نیز شناخته میشود.

 

فرش طرح شکارگاه

همانطور که از نام این طرح مشخص است فرش شکارگاه به طرحی اشاره دارد که در آن تصویری از صحنه شکار اشاره می نماید. این طرح یکی از خاص ترین طرح هایی است که می توان از آن در منزل استفاده نمود . در سال های اخیر از این طرح ها به صورت دستبافت و به صورت تابلو فرش مورد استفاده قرار می گیرد، در صورتی که دکوراسیون منزل شما کلاسیک است انتخاب این طرح به شما توصیه می گردد.

فرش با طرح سنتی و ابنیه اسلامی

در گذشته های دور که برای بافت فرش از نقشه استفاده نمی شد بافندگان تلاش می کردند تا با الهام از پیرامون خود فرش ببافند و یکی از این ابناء که الهام بخش بود مساجد و سقف بناها بود. مسجد شیخ صفی یکی از این اماکن بود که تا قرن ها مورد توجه خریداران بود اما با گذر زمان از رونق افتادند و دیگر کمتر کسی فرش مورد نظر خود را از میان این طرح ها انتخاب می کند.

کلام پایانی

در این مقاله از مجله فرش داریوش تلاش شد تا تفاوت فرش ماشینی با فرش دستبافت بررسی گردد و دلیل استقبال خریداران از فرش ماشینی به طور کامل توضیح داده شود. به یاد داشته باشید که دیگر کمتر طرحی وجود دارد که ماشین آلات بافندگی امکان بافت آن را نداشته باشند.

به یاد داشته باشید که تنوع طرح و رنگ در فرش های ماشینی بسیار زیاد است و همین امر موجب می شود تا انتخاب فرش به امری سخت تبدیل گردد، در صورتی که برای خرید فرش ماشینی دچار مشکل شدید می توانید با شماره 09139992039 تماس حاصل نموده و فرش دلخواه خود را سفارش دهید.